Het korte antwoord
Beide orders wachten inactief tot de markt een prijs bereikt die jij instelt (de stopprijs). Wat er daarna gebeurt, is het verschil:
- Een stop order (vaak stop loss genoemd) wordt een market order. Die probeert je eruit te krijgen, tegen welke prijs er ook beschikbaar is.
- Een stop limit order wordt een limit order op een tweede prijs die jij kiest (de limietprijs). Die wordt alleen uitgevoerd op die limiet of beter.
Je kiest dus tussen zekerheid dat je eruit gaat en controle over de prijs. Allebei volledig kan niet. De beleggersgids van FINRA, Stop Orders: Factors to Consider During Volatile Markets, beschrijft dezelfde afweging: de uitvoering van een geactiveerde stop kan flink afwijken van de stopprijs, en een stop limit order biedt geen garantie op uitvoering.
Vergelijking naast elkaar
| Stop (stop loss) | Stop limit | |
|---|---|---|
| Prijzen die je instelt | Stopprijs | Stopprijs en limietprijs |
| Wordt na activering | Market order | Limit order |
| Wordt hij uitgevoerd? | Meestal, als er kopers zijn (bij een verkoop) | Alleen op de limiet of beter; misschien niet |
| Uitvoeringsprijs | Kan slechter zijn dan de stop | Niet slechter dan de limiet |
| Grootste risico | Slippage, vooral bij koersgaten | Blijven zitten in een dalende positie |
Het precieze gedrag verschilt per broker, beurs en markt. Brokers verschillen in welke prijzen een stop activeren, of stops buiten de reguliere handelsuren werken en hoe ze gedeeltelijke uitvoeringen afhandelen. Kijk in de orderdocumentatie van je eigen broker.
Beide orders kun je ook aan de koopkant gebruiken: een buy stop boven de markt kan een entry bij een uitbraak activeren of een short positie sluiten, met dezelfde afweging tussen uitvoering en prijs.
Rekenvoorbeeld: een koersgat omlaag
Je hebt 100 aandelen, gekocht op €52,00. Je wilt eruit als de koers naar €50,00 zakt, een gepland verlies van 100 × €2,00 = €200 (1R). 's Nachts komt er slecht nieuws: het aandeel opent op €46,00 en zakt tegen de middag verder naar €44,00. Deze prijzen zijn ter illustratie.
Met een sell stop op €50,00: de opening op €46,00 ligt onder de stop, dus de order wordt geactiveerd en wordt een market order. Stel dat hij rond €46,00 wordt uitgevoerd. Verlies: 100 × (€46,00 − €52,00) = −€600, of −3R, drie keer het geplande verlies.
Met een sell stop limit, stop €50,00, limiet €49,50: de order wordt geactiveerd, wordt een limit order om te verkopen op €49,50 of beter, en wordt niet uitgevoerd omdat de koers ver onder €49,50 staat. Je hebt de aandelen nog. Op €44,00 is het openstaande verlies 100 × (€44,00 − €52,00) = −€800, en dat blijft meebewegen met de koers.
Geen van beide uitkomsten is "goed". De stop gaf een slechte uitvoering; de stop limit gaf geen uitvoering. Op een dag waarop het aandeel herstelde, kon de vergelijking precies andersom uitvallen. Het gaat erom dat je weet welk risico je kiest.
Om dit vergelijkbaar te houden met je andere trades, log je het stop limit-geval eerlijk wanneer je er uiteindelijk uit gaat. Als je de volgende dag op €44,00 verkocht, is die trade (€44,00 − €52,00) ÷ €2,00 = −4R, en zo hoort hij in je statistieken.
Waarom koersgaten en snelle markten ertoe doen
Een stopprijs is een trigger, geen garantie. Markten handelen niet altijd door elke prijs heen: ze kunnen een koersgat maken tussen het slot van de ene sessie en de opening van de volgende, of springen tijdens nieuws. Als dat gebeurt:
- Een stop order wordt geactiveerd op de eerste beschikbare prijs voorbij de stop en uitgevoerd als market order, mogelijk ver voorbij je stop.
- Een stop limit order wordt ook geactiveerd, maar als de markt al voorbij je limiet staat, blijft hij onuitgevoerd liggen.
- Korte, scherpe schommelingen kunnen een stop activeren waarna de koers weer herstelt, wat de hierboven gelinkte FINRA-gids ook noemt.
Daarom beperkt positiegrootte het verlies bij de stop, niet het grootst mogelijke verlies.
De limietafstand kiezen bij een stop limit
Als je een stop limit gebruikt, bepaalt de afstand tussen stop en limiet hoeveel slippage je accepteert in ruil voor een uitvoering:
- Geen afstand (limiet gelijk aan stop): de meeste controle over de prijs, de grootste kans op geen uitvoering bij een snelle beweging.
- Ruimere afstand: meer kans op uitvoering, met meer mogelijke slippage tot aan de limiet.
Er bestaat geen juiste afstand voor iedereen. Het hangt af van de gebruikelijke spread en volatiliteit van het instrument en van wat het je zou kosten als de order niet wordt uitgevoerd. Sommige traders gebruiken een stop limit alleen als ze van plan zijn de positie in de gaten te houden en in te grijpen als hij niet wordt uitgevoerd.
Vragen om te beantwoorden voordat je een van beide plaatst
Het ordertype is een praktische keuze, geen filosofische. Deze vragen helpen je erover na te denken voor jouw eigen situatie:
- Houd je het in de gaten? Als een niet-uitgevoerde stop limit urenlang onopgemerkt blijft, weegt het risico dat je in de positie blijft zitten zwaarder.
- Hoe liquide is het instrument? Bij weinig verhandelde aandelen of opties zijn spreads breder en kan een market order na activering verder van de stop worden uitgevoerd.
- Staat er een bekend event op de agenda? Kwartaalcijfers en ander gepland nieuws vergroten de kans op een koersgat dat in één keer voorbij stop en limiet springt.
- Ondersteunt je broker het zoals jij denkt? Controleer welke prijs de stop activeert, of hij buiten de reguliere uren actief is en hoe lang hij blijft staan (dag of good till cancelled).
- Wat kun je maximaal verliezen als hij niet wordt uitgevoerd? Stel je bij een stop limit voor dat de koers blijft dalen nadat hij voorbij je limiet is gesprongen.
Schrijf het antwoord in je journaalnotitie als je de trade opent. Na verloop van tijd zie je of je keuze paste bij wat er echt gebeurde.
Meet je echte slippage in een journaal
Je hoeft niet te raden hoeveel je stops je kosten. Log voor elke trade die via een stop is gesloten drie getallen:
- Geplande stopprijs
- Werkelijke uitvoeringsprijs
- Slippage = uitvoering − stop (bij een long positie betekent negatief een slechtere uitvoering)
Druk daarna elke gestopte trade uit als R-multiple: R = (exit − entry) ÷ (entry − stop). In het koersgatvoorbeeld is dat (€46,00 − €52,00) ÷ (€52,00 − €50,00) = −3R. Als je gestopte trades gemiddeld −1,2R zijn in plaats van −1R, is die extra 0,2R per verlies een echte kostenpost die in je verwachtingswaarde hoort. De R-multiple calculator controleert één trade; een journaal laat het patroon zien.
Deze gids legt ordermechanismen uit, uitsluitend ter educatie. Het is geen advies over welk ordertype je moet gebruiken.