Zo lees je deze voorbeelden
Elke regel gebruikt dezelfde opbouw, zodat je hem direct in je eigen journaal kunt overnemen:
- Plan, geschreven vóór de entry: setup, richting, entry, stop, target, positiegrootte.
- Resultaat, geschreven na de exit: werkelijke prijzen, winst/verlies en R-multiple.
- Evaluatie: plan gevolgd (ja of nee) en één concrete notitie.
De trades zijn verzonnen om iets uit te leggen; de tickers zijn plaatsvervangers en niets hier is een suggestie om iets te verhandelen. Kosten zijn weggelaten zodat de berekeningen makkelijk te volgen zijn, maar in je echte journaal horen ze erbij. Wil je de kolomindeling voor een spreadsheet, kijk dan op de pagina trading journal spreadsheet; voor de redenering achter elk veld, zie wat je in een tradingjournaal schrijft.
Twee formules doen al het werk. Positiegrootte = (account × risico %) ÷ |entry − stop|, naar beneden afgerond. R-multiple = (exit − entry) ÷ (entry − stop).
Voorbeeld 1: een winnende long die volgens plan liep
| Veld | Invulling |
|---|---|
| Datum / symbool | Maandag, aandeel XYZ |
| Setup | Uitbraak |
| Richting | Long |
| Geplande entry / stop / target | €50,00 / €48,00 / €54,00 |
| Risico | 1% van €20.000 = €200 |
| Positiegrootte | €200 ÷ €2,00 = 100 aandelen |
| Reward/risk | €4,00 ÷ €2,00 = 2:1 |
| Werkelijke exit | €54,00 (target) |
| Winst/verlies | 100 × €4,00 = +€400 |
| R-multiple | (€54,00 − €50,00) ÷ (€50,00 − €48,00) = +2,0R |
| Plan gevolgd | Ja |
| Notitie | Ingestapt op het slot boven de range, niet bij de eerste uitschieter. Wilde verkopen op +1R; het opgeschreven target hield me erin. |
Waarom dit een goede regel is: de notitie legt een verleiding vast die je weerstond en de regel die daarbij hielp. Over een paar maanden vertelt een kolom met zulke notities je of te vroeg uitstappen een gewoonte is. Controleer de getallen zelf met de R-multiple calculator.
Voorbeeld 2: een verliezende short met slippage
| Veld | Invulling |
|---|---|
| Datum / symbool | Woensdag, aandeel ABC |
| Setup | Mislukte uitbraak |
| Richting | Short |
| Geplande entry / stop / target | €120,00 / €123,00 / €114,00 |
| Risico | 0,5% van €20.000 = €100 (kleinere positie: volgende week kwartaalcijfers) |
| Positiegrootte | €100 ÷ €3,00 = 33,3, naar beneden afgerond op 33 aandelen (werkelijk risico €99) |
| Werkelijke exit | €123,40, stop order 40 cent voorbij de stop uitgevoerd bij een snelle beweging |
| Winst/verlies | 33 × (€120,00 − €123,40) = −€112,20 |
| R-multiple | (€123,40 − €120,00) ÷ (€120,00 − €123,00) = 3,40 ÷ −3,00 = −1,13R |
| Plan gevolgd | Ja |
| Notitie | Plan was prima; de stop stond net boven een rond getal waar veel orders samenklonteren. Het verlies was 0,13R groter dan gepland omdat de stop 40 cent voorbij zijn prijs werd uitgevoerd. |
Waarom dit een goede regel is: hij scheidt een gepland verlies van slippage. Een verlies van precies −1R is het systeem dat werkt. Verliezen die steeds voorbij −1R uitkomen, wijzen op de plaats van de stop of het ordertype; zie je dat patroon, lees dan onze gids over stop loss vs stop limit orders.
Let op hoe de R-formule met een short omgaat: de stop ligt boven de entry, dus de noemer is negatief, en een koers die tegen je in stijgt geeft een negatieve R. Een speciaal geval is niet nodig.
Voorbeeld 3: een long call-optie
| Veld | Invulling |
|---|---|
| Datum / symbool | Donderdag, call-optie op aandeel DEF |
| Setup | Pullback |
| Positie | Koop 2 contracten tegen €2,50 premie (×100 multiplier) |
| Kosten | 2 × €2,50 × 100 = €500 |
| Stop | Eruit als de premie naar €1,50 zakt |
| Risico | 2 × (€2,50 − €1,50) × 100 = €200, 1% van het account |
| Werkelijke exit | €3,10 premie, verkocht vóór het target |
| Winst/verlies | 2 × (€3,10 − €2,50) × 100 = +€120 |
| R-multiple | (€3,10 − €2,50) ÷ (€2,50 − €1,50) = +0,6R |
| Plan gevolgd | Nee |
| Notitie | Te vroeg verkocht omdat het aandeel rond lunchtijd stilviel. Het plan zei: vasthouden tot target of stop. Een winst, maar een regelbreuk. |
Waarom dit een goede regel is: hij markeert een winnende trade met "plan gevolgd: nee". Die eerlijkheid is precies de bedoeling. Als je alleen verliezende regelbreuken markeert, zeggen je gegevens dat regelbreuken altijd pijn doen, en dat is niet waar en niet nuttig.
Twee details bij opties doen ertoe. Ten eerste de ×100 multiplier: vergeet je die, dan onderschat je je risico honderd keer. Ten tweede ligt de stop hier op de premie. Je kunt hem ook op het onderliggende aandeel definiëren, maar schrijf op welke je gebruikte en houd dat gelijk voor elke trade in die setup. De gids voor een optiejournaal behandelt posities met meerdere legs.
Wat de drie trades samen opleveren
| Trade | Setup | Winst/verlies | R | Plan gevolgd |
|---|---|---|---|---|
| 1. Long XYZ | Uitbraak | +€400,00 | +2,00 | Ja |
| 2. Short ABC | Mislukte uitbraak | −€112,20 | −1,13 | Ja |
| 3. Calls op DEF | Pullback | +€120,00 | +0,60 | Nee |
| Totaal | +€407,80 | +1,47 | 2 van 3 |
Drie trades bewijzen niets over welke setup dan ook, en een goede week kan volgen op een slecht proces (trade 3), net zoals een slechte week kan volgen op een goed proces. Wat de tabel wel laat zien, is hoe een journaal trades van verschillende grootte en instrumenten vergelijkbaar maakt. In euro's lijkt trade 1 meer dan drie keer beter dan trade 3. In R is hij ook meer dan drie keer beter, maar nu weet je dat het een eerlijke vergelijking is en niet alleen een grotere positie.
Heb je eenmaal weken aan zulke regels, tel ze dan op per setup en bereken de profit factor en de verwachtingswaarde. De profit factor calculator en onze gids voor de wekelijkse evaluatie laten zien hoe.
Kopieer dit lege sjabloon
Plak dit voor elke trade in een notitie, een spreadsheetregel of een pagina in je notitieboek:
Datum / symbool:Setup:Richting:long / shortGeplande entry / stop / target:Risico (€) en positiegrootte:Werkelijke entry / exit:Kosten:Netto winst/verlies:R-multiple:Plan gevolgd:ja / neeNotitie (één concrete zin):
De planregels kosten minder dan een minuut vóór de trade. De resultaatregels zijn het saaie deel; een journaal-app die uitvoeringen van je broker importeert, kan deze kolommen voor je invullen. TradeGreen doet dit alleen-lezen via 20+ brokers en berekent R per trade, zodat jij alleen de setupnaam en de notitie overhoudt. Doe je het liever met de hand, dan regelt de positiegroottecalculator de regel voor de positiegrootte.
Veelgemaakte fouten die deze voorbeelden vermijden
- Geen stop. Zonder stop is er geen R, dus de slippage in voorbeeld 2 zou onzichtbaar zijn.
- Winnende regelbreuken verbergen. Voorbeeld 3 zou meestal gewoon als winst worden gelogd.
- Instrumenten in euro's door elkaar halen. R zet aandelen- en optietrades op één schaal.
- Vage notities. Elke notitie hierboven noemt een handeling die je de volgende keer kunt herhalen of vermijden.
Voor de routine die zulke regels elke dag laat binnenkomen, zie hoe je een tradingjournaal bijhoudt.