De formule voor profit factor
Profit factor (PF) vergelijkt het geld dat je winnaars opbrachten met het geld dat je verliezers je kostten:
profit factor = bruto winst ÷ |bruto verlies|
Bruto winst is de som van de winst van elke winnende trade. Bruto verlies is de som van het verlies van elke verliezende trade, een negatief getal, dus je deelt door de absolute waarde. Het resultaat is een verhouding zonder eenheid: het maakt niet uit of je 1 aandeel handelt of 1.000.
Lees het zo:
- Onder 1,0: de verliezen waren groter dan de winsten. De periode kostte geld, nog voordat je iets anders meeneemt.
- Precies 1,0: quitte.
- Boven 1,0: de winsten wogen zwaarder dan de verliezen. Een PF van 2,0 betekent dat tegenover elke verloren euro twee gewonnen euro's stonden.
Je kunt je eigen cijfers invoeren in de profit factor calculator.
Een uitgewerkt voorbeeld met tien trades
Stel dat je laatste tien gesloten trades er zo uitzien (winst of verlies nadat de trade gesloten was):
| Trade | Resultaat |
|---|---|
| 1 | €120 |
| 2 | €80 |
| 3 | €200 |
| 4 | €60 |
| 5 | €150 |
| 6 | €90 |
| 7 | −€100 |
| 8 | −€70 |
| 9 | −€50 |
| 10 | −€130 |
Bruto winst = 120 + 80 + 200 + 60 + 150 + 90 = €700.
Bruto verlies = −100 + −70 + −50 + −130 = −€350.
Profit factor = 700 ÷ |−350| = 2,0.
Tel nu de kosten mee. Kostte elke round trip €8 aan commissies en kosten, dan krimpen de zes winnaars tot €652 en groeien de vier verliezers tot −€382. De profit factor wordt 652 ÷ 382 = 1,71. Dezelfde trades, een merkbaar lager getal. Bereken PF altijd op nettoresultaten, na kosten, anders meet je een strategie die je in werkelijkheid niet handelt.
Wat is een goede profit factor?
Er is geen officiële drempel, en wie je zonder context één getal geeft, gokt. Wat je met zekerheid kunt zeggen, is rekenkunde: onder 1,0 verlies je geld, boven 1,0 verdien je geld, over de trades die je hebt gemeten.
Daarnaast helpen een paar praktische punten om je eigen cijfer te beoordelen:
- Foutmarge. Een PF van 1,05 is nauwelijks positief. Een kleine stijging van kosten, slippage of één slechte week kan hem onder 1,0 duwen. Een hogere PF laat meer ruimte voor tegenvallers.
- Steekproefgrootte. Een PF uit 15 trades is een ruwe schets. Een PF uit 200 trades onder verschillende marktomstandigheden zegt veel meer. Het getal vertelt je niet hoeveel trades het opleverden, dus vermeld altijd het aantal ernaast.
- Stijl. Een trendvolgende aanpak met een laag winstpercentage en grote winnaars en een mean-reversion-aanpak met een hoog winstpercentage en kleine winnaars kunnen langs heel verschillende wegen op dezelfde PF uitkomen.
- Verdacht hoog. Een PF boven 4 of 5 op een kleine steekproef betekent vaak één uitschieter, een korte gelukkige periode of een backtest die in de toekomst keek. Controleer voordat je het viert.
Zie je PF als een beschrijving van het verleden, niet als een voorspelling. Markten veranderen, en een cijfer dat zes maanden standhield, houdt misschien de volgende zes niet stand.
Hoe profit factor samenhangt met winstpercentage en payoff
Profit factor wordt volledig bepaald door twee andere getallen: je winstpercentage en je payoff-ratio (gem. winst ÷ |gem. verlies|). Over N trades is de bruto winst = N × winstpercentage × gem. winst en het bruto verlies = N × (1 − winstpercentage) × gem. verlies, dus:
profit factor = (winstpercentage × payoff) ÷ (1 − winstpercentage)
Deze tabel laat de PF zien die je bij elke combinatie krijgt:
| Winstpercentage | Payoff 1,0 | Payoff 1,5 | Payoff 2,0 | Payoff 3,0 |
|---|---|---|---|---|
| 30% | 0,43 | 0,64 | 0,86 | 1,29 |
| 40% | 0,67 | 1,00 | 1,33 | 2,00 |
| 50% | 1,00 | 1,50 | 2,00 | 3,00 |
| 60% | 1,50 | 2,25 | 3,00 | 4,50 |
In deze tabel zitten twee lessen. Ten eerste verslaat een winstpercentage van 40% met winnaars die twee keer zo groot zijn als de verliezers (PF 1,33) een winstpercentage van 50% met even grote winnaars en verliezers (PF 1,00). Ten tweede gaat de PF door 1,0 op precies het punt waar je winstpercentage gelijk is aan het break-even winstpercentage bij je payoff. Het zijn twee kanten van dezelfde regel.
Waar profit factor je misleidt
Profit factor is nuttig, maar heeft blinde vlekken die je moet kennen.
- Uitschieters overheersen. Neem tien trades: één winst van €900, drie winsten van €40 en zes verliezen van €100. PF = 1020 ÷ 600 = 1,70. Haal die ene trade van €900 weg en de PF zakt naar 120 ÷ 600 = 0,2. Eén trade droeg de hele periode. Bekijk de PF met en zonder je grootste winnaar.
- Hij negeert accountgrootte en risico. Een PF van 2,0 behaald met 10% risico per trade is een heel andere ervaring dan dezelfde PF bij 0,5% per trade.
- Hij negeert de volgorde. Tien verliezen op rij gevolgd door tien winsten geeft dezelfde PF als afwisselende resultaten, maar de eerste reeks levert een veel diepere drawdown op.
- Break-even trades verdwijnen. Scratches tellen aan geen van beide kanten mee, dus de PF zegt niets over hoe vaak je zonder opbrengst in de markt zit.
Combineer PF met verwachtingswaarde (wat je gemiddeld per trade verdient), je aantal trades en je grootste drawdown. Samen geven ze een veel eerlijker beeld.
Zo houd je profit factor bij in je journaal
De nuttigste profit factor is niet je totale. Het is de PF per setup, per tijdstip van de dag of per instrument. Een gecombineerde PF van 1,3 kan één setup op 2,1 verbergen en een andere op 0,7 die ongemerkt het account leegloopt.
- Leg elke gesloten trade vast met de nettowinst of het nettoverlies na kosten.
- Geef elke trade een label met de setup of de reden waarom je hem nam.
- Tel per label de winnaars op en de verliezers op, en deel.
- Schrijf bij elke PF het aantal trades, zodat je een kleine steekproef niet overschat.
- Bereken het maandelijks opnieuw en vergelijk met de vorige periode.
De tradingjournaal-spreadsheet bevat de kolommen en formules hiervoor. Wil je liever geen formules onderhouden, dan kan een journaalapp die uitvoeringen uit je broker importeert de profit factor per setup voor je berekenen.